Репортаж: Егінмен күн көретін мақтааралдық диқандар таза тақырға отырды
Түркістан облысындағы тасқынның беті қайтып келеді. Дегенмен топан су әлі кетпеді. Су астында қалған ауыл тұрғындары дүние-мүлкін қайықпен тасып жүр. Жалпы саны 31 мың тұрғын қауіпсіз жерге көшірілген. Әсіресе Жаңатұрмыс, Жеңіс, Өргебас және Фирдауси ауылдарының жағдайы қиын. Биіктігі бірнеше метр сел бұл ауылдарды түгел басты. Салы суға кеткен ел жайын тілшіміз айтады.
Автор: Бек Әбиев
04.05.2020
Мақтаарал ауданына қарасты Жеңіс ауылы. Бір түнде қызыл су басқан ауылда су тимеген бір кесек табылмайды. Сардоба су қоймасы жарылған көршілес Өзбекстаннан келген тасқын әп-сәтте телегей-теңізге айналған. Малдардың өлексесі қалқып, техникалар белуардан суда тұр. Оқта-текте су астындағы көліктерді де көруге болады. Тұрғындардың айтуынша, өзбектер жағы суға кетіп жатқанда жергілікті әкімдер дүрлікпеуге шақырып, апат бізге келмейді деп ант-су ішкен екен.
Әбдіхашыл Лахаев, Жаңатұрмыс ауылының тұрғыны:
- Әкім: «Еш қашпаңдар, уайымдамаңдар» - деді. Бізге дауыл айтқан жоқ, қашыңдар кетіңдер бұл жерден деп. Айтса, біз бұл жерден затымызды алып, арқалаймыз ғой, бәріміз. Ондай ештеңе айтылған жоқ. Қазір барып көріп жатырмыз, құлап қалған бәрі. Ауылда екі метр су басты, терең жері екі жарым метрге дейін. Түгел су басқан.
Карантин кезінде онсыз да қысылған ел әупірімдеп жүріп егін салған екен. Енді егін шықпасы анық.
Негізінен егінмен күн көретін мақтааралдық диқандар таза тақырға отырды. Нақтырағы, еңбектің бәрі суға кетті. Судың астында мыңдаған гектарға егілген қауын мен қарбыз, мақта қалды. Ұшы-қиыры көрінбейтін теңіздің енді қашан кетіп, қашан кебетінін ешкім нақты, дөп басып та айта алмайды.
Жағадағы жұрт моторлы қайықпен суға кеткен үйіне барып-келіп, сау қалған заттарын тасып жатыр. Ашуға булыққан олар бәрінен де биліктің селқостығына наразы.
- Өмірзақ Шөкеев инстаграмда айтқан, жазған, «ешқандай шығын жоқ» деп. Бәрі жайында, мал-жаны. Біз қарауыл.
Биліктің есебінше, 31 мың тұрғын қауіпсіз жерге көшірілген. Көпшілігі «су келмейді» делінген Атакент ауылындағы 20-дан астамы нысанға жайғастырылды. Сондықтан мектептердегі сыныптар жатақханаға, ауласы асханаға айналды. Ал ас-сумен қажеттіні үздіксіз әр ауданнан келіп жатқан еріктілер жеткізіп жатыр. Әйелдер, балалар мен қарттар жағы мектептерде жатса, ерлер жағы далада жүр. Су басқан кезде ауылдағы малды айдап шыққан азаматтар ауыл іргесіндегі тақырларда ұстап отыр. Бірнеше күннен бері далада жатқан оларға да төбе көрсеткен бір шенеунік табылмапты.
Сәрсенбай Мырзаханов, Жеңіс ауылының тұрғыны:
- Біз осы жерде жатқанымызға үш күн болды, біздің ауыл әкімі келіп, сол адамдарды ертіп келіп, осы жерде бір жағдай сұрауға болмай ма? «Әй, Жеңіс ауылының тұрғындары, қандайсыңдар, бала-шағаларың аман ба, кісі қайтыс болған жоқ па, неғып жатырсыңдар, малдарың аман ба, тамақтарың бар ма?» деп.
Ал облыс пен бірге аудан басшылары күн-түн демей, ел жайымен ауылдарды аралап, сөз жәрдемнен бастап, «гуманитарлық көмек те көрсетіп жүрміз» дейді. Тұрғындардың «аман екеніне қуандық» деген олар, шығынды есептеуге әлі ерте екенін айтады.
Бізді Youtubе-та қараңыз! Бізді Facebook-та, Instagram-да, Telegram-да оқыңыз!